Gry zręcznościowe a gry losowe w Polsce: gdzie przebiega granica prawna

To, czy gra jest grą zręcznościową, czy losową, decyduje w polskim prawie o wszystkim: czy jest hazardem, czy wymaga zezwolenia, czy podlega monopolowi państwa i czy jej urządzanie jest czynem zabronionym. Granica jest węższa, niż zakłada większość projektantów gier. Oto jak wyznaczają ją polskie prawo i praktyka.

Definicja ustawowa

Ustawa o grach hazardowych definiuje gry losowe jako gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, i wymienia ich konkretne rodzaje, w tym loterie, gry w kości, gry karciane takie jak poker i blackjack oraz gry na automatach. Gry na automatach zdefiniowane są odrębnie i obejmują gry, w których wynik zawiera element losowości, nawet jeśli umiejętności również odgrywają rolę. Kluczowe sformułowanie to element losowości: nie musi on być czynnikiem dominującym.

Jak stosowany jest test

Polskie sądy administracyjne konsekwentnie przyjmują, że jeśli wynik gry zależy choćby częściowo od czynników losowych, nad którymi gracz nie ma kontroli, gra zawiera element losowości i podlega ustawie. Gry reklamowane jako zręcznościowe, np. niektóre automaty arcade i quizowe, wielokrotnie kwalifikowano jako gry losowe, gdy czas, sekwencja lub przydział nagród zawierały losowość. Kwalifikacja pokera jako gry losowej jest w polskim prawie przesądzona niezależnie od udziału umiejętności.

Wiążąca decyzja o charakterze gry

Operator niepewny co do gry może wystąpić do Ministra Finansów o decyzję rozstrzygającą, czy gra jest grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie w rozumieniu ustawy. Wniosek musi szczegółowo opisywać zasady i mechanikę i podlega opłacie. Decyzja jest wiążąca i daje pewność prawną, ale praktyka Ministra jest szeroka i wielu wnioskodawców otrzymuje odpowiedź, której chcieli uniknąć.

Kategorie praktyczne

Czyste konkursy umiejętności bez elementu losowego, oceniane merytorycznie, są poza ustawą. Turnieje esportowe z opłatą wpisową i nagrodami traktowane są zasadniczo jako konkursy umiejętności, o ile wynik zależy od gry zawodników i nie oferuje się zakładów na wyniki. Fantasy sports z opłatami i nagrodami zależą mocno od konstrukcji i traktowane są ostrożnie. Każda mechanika wypłacająca nagrody losowo, w tym elementy typu loot box o realnej wartości, ryzykuje kwalifikację jako gra losowa.

Skutki błędnej kwalifikacji

Urządzanie gry losowej bez zezwolenia to czyn karny skarbowy zagrożony karami pieniężnymi i odpowiedzialnością karną skarbową osób fizycznych, a także może prowadzić do zajęcia sprzętu i blokady domeny. Konstruowanie produktu jako gry zręcznościowej bez solidnej podstawy prawnej to jeden z kosztowniejszych błędów na polskim rynku.

Nasz zespół ds. sporów i postępowań nadzorczych doradza przy wnioskach o rozstrzygnięcie charakteru gry i reprezentuje klientów w postępowaniach przed Ministrem i sądami administracyjnymi.